Treść strony

Nowy wspaniały świat - science czy fiction? 22 - 28 września 2020

Jak żyć w czasach zamętu, kiedy runęły dawne narracje, a w ich miejsce nie powstały jak dotąd żadne nowe? A jedyną stałą jest zmienność?

Globalne procesy stały się zbyt skomplikowane, by mógł je zrozumieć pojedynczy człowiek. Skąd zatem mamy wiedzieć, co jest prawdą o świecie? Jak nie paść ofiarą propagandy i dezinformacji?

Ludzkość traci wiarę w narrację liberalną, która przez ostatnie dekady dominowała w globalnej polityce, właśnie w chwili, gdy połączenie biotechnologii i technologii informacyjnej, stawia przed nami największe wyzwanie, jakie kiedykolwiek ludzkość spotkała na swej drodze.

Połączenie technologii informacyjnej i biotechnologii zagraża podstawowym współczesnym wartościom: wolności i równości.

Z chwilą, gdy technika umożliwia nam konstruowanie ciał, mózgów i umysłów, nie możemy być pewni już niczego – także rzeczy, które dotychczas wydawały się trwałe i odwieczne.

Jak możemy przygotować samych siebie i swoje dzieci do życia w świecie, które cechują  tak niespodziewane przemiany i tak radykalna niepewność?

Oto tylko niektóre (wszak istotne) pytania, które za Y. N. Hararim pragniemy postawić podczas Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych „Pępek Świata”: NOWY WSPANIAŁY ŚWIAT. SCIENCE? FICTION? organizowanych przez zakopiański Teatr ‘Witkacy’ w drugiej połowie września 2020 roku.

Aldous Huxley napisał „Nowy wspaniały świat” w 1931 roku, gdy w Rosji i we Włoszech umacniał się komunizm i faszyzm, w Niemczech narastał nazizm, militarystyczna Japonia szykowała się do wojny i podboju Chin, a cały świat był pogrążony w wielkim kryzysie.

Huxley jednak zdołał przebić wzrokiem wszystkie te ciemne chmury i przewidzieć przyszłe społeczeństwo bez wojny, głodu i zarazy, cieszące się nieprzerwanym pokojem, dobrobytem i zdrowiem. Świat – tego obawiał się Witkacy – oparty na konsumpcjonizmie, świat – w którym najważniejszą wartością jest szczęście.

Podstawowym założeniem książki jest to, że ludzie są biochemicznymi algorytmami, dzięki nauce można „zhakować” ludzki algorytm, a następnie dzięki technice nim manipulować (sterować?)

Geniusz Huxleya polega na tym, że pokazuje on, iż ludźmi da się rządzić znacznie lepiej poprzez miłość i przyjemność – niż przez strach i przemoc (jak to jest w wizji Orwella).

W odróżnieniu od twórców filmów „Matrix” i „Truman Show” Huxley nie wierzył w możliwość ucieczki ze świata dobrobytu i „szczęśliwej maszyny” (Witkacy), ponieważ kwestionował to , że w ogóle istnieje ktoś, kto mógłby uciec.

Skoro twój mózg i twoje „ja” są częścią matrixa, to po to, by z niego uciec – musisz uciec z własnego „ja”. Zdaniem Yuvala Noaha Harariego: „Być może właśnie ucieczka od ograniczonego definicją „ja”, okaże się kluczową umiejętnością niezbędną do przetrwania XXI wieku.